این آموزش در تاریخ 25 و 26  فبروری 2020  برای خبرنگاران و اعضای جامعه مدنی برگزار شده و اینجا تنها گزارش‌های خبرنگاران این آموزش جا داده شده است.

سهیلا یوسفی

طرح آموزش از راه دور برای نخستین بار در افغانستان

گزارشگر: سهیلام یوسفی:

با طرح جدید وزارت تحصیلات عالی ؛ آموزش و تدریس در کشور وارد یک مرحله ای جدید شده است

با واگیر شدن افغانستان به ویروس کرونا ، قرنطینه شدن شهر های کشور و ایجاد محدودیت های گشت و گذار برای شهروندان از جمله مواردیست که وزارت تحصیلات عالی کشور طرح ممد آموزش به شیوه آنلاین را برای بار نخست در کشور ایجاد کرد

پوهنمل عبدالتواب بالاکرزی معین علمی و سرپرست وزارت تحصیلات عالی می گویید ، که متأسفانه واقعه شیوع ویروس  کرونا و قرنطین شدن استادان و محصلان نهاد های تحصیلات عالی روند تدریس و آموزش را که یک نیاز مبرم جامعه می باشد با چالش مواجه نموده است. وی افزود که هیات رهبری وزارت تحصیلات عالی، روسا و استادان پوهنتون ها بخاطر جلوگیری از ضایع وقت محصلان تلاش می نمایید که زمینه ها را برای استفاده مفید از وقت محصلان در وضعیت کنونی با استفاده از تکنالوژی معلوماتی مهیا سازند لهذا تعدادی از استادان پوهنتون های دولتی به همکاری کمیته آموزش الکترونیکی سیستم پیشرفته تدریس آنلاین و موثر با وضعیت کشور را ایجاد کرده که خوشبختانه مورد تائید کابینه و مقام عالی ریاست جمهوری نیز قرار گرفت.

سرپرست وزارت تحصیلات عالی ضمن قدردانی از تمام پوهنتون های دولتی و خصوصی کشور که از وضعیت برخواسته از ویروس کرونا در کشور سعی می نمائید تا محصلان در روند آموزش به اشکال مختلف مصروف باشند و ایشان را برای سمستر های تشدیدی که بعد از ختم این بحران خواهیم داشت آماده سازد وی اظهار داشت که تمام پوهنتون ها این سیستم و روش جدید آموزش از راه دور را در پوهنتون های مربوط شان به سرعت اجراء نمایند که چالش های موجود از این طریق به یک فرصت خوب برای نهادینه شدن استفاده از سیستم آموزش الکترونیکی در کشور تبدیل گردد در این ارتباط خواستیم که دیدگاه ها و نظریات دانشجویان را نیز با خود داشته باشیم . از این میان بازغه کوهستانی محصل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل می گویید که شیوه تدریس آنلاین در افغانستان یک کار خیالی و ناممکن است باید شرایط همه محصلان در نظر گرفته شود همین حالا مردم نگرانی های دارند که نه از نظر روحی و روانی و نه هم از نظر اقتصادی آماده نیستند و کسانیکه خود را آماده می گویید بهتر است وضعیت محصلی را که روزانه تا پوهنتون کرایه راه خود را نمی داشت چه برسد به مصرف انترنت در نظر بگیرند. اینجا افغانستان است داشتن درک و احساس هم خوب خواهد بود و بهتر است که به نگرانی های مردم و محصلان نیفزایند

حبیب الله شیرزاد محصل دانشکده ژورنالیزم و ارتباطات عامه دانشگاه کابل گفت که با درنظرداشت اینکه ویروس کرونا در حال فراگیر شدن است و نمی دانیم که چی وقت کم می شود یا به طور کامل از بین می رود طرح آموزش آنلاین بسیار مفید و موثر است اما نکته مهم و اساسی اینست که انترنت گزاف و سرعت کم ، نبود برق و دسترسی نداشتن درست صد ها محصل به انترنت و پایین بودن سطح اقتصاد محصلان و دلیل های زیادی دیگری باعث می شود که در مقابل آموزش آنلاین مخالف باشیم و دانشجویان می افزایند که طرح پیشنهاد شده برای بدیل رخصت بودن دانشگاه ها خوب است اما نه برای همه برای تعداد اندک از دانشجویان که به انترنت آن هم سریع و  پرداخت پول انترنت دسترسی دارند اما دانشجویان که در ولایت های دور دست زندگی می کنند و امکانات وجود انترنت در آنجا نیست حیف می شوند خلاصه در حق کسانی که دسترسی به امکانات موجود نداشته باشند جفای بزرگیست.

نجیب افغان استاد پوهنتون کابل می گویید که من منحیث استاد مخالف این طرح و پلان استم گذشته از موضوعات اقتصادی و دانش سیستم آنلاین تمام ملت افغانستان به صورت ذهنی و روحی آماده نیستند که آموزش را فرا بگیرند آن هم از راه دور و با تجربه صفر بلکه به صورت ذهنی و روحی گرفتار بیم زنده ماندن و نماندن خود و عزیزان خود هستند که در این وضعیت حساس چنین تصمیم یعنی تدریس و آموزش از راه دور و به شیوه آنلاین یک عمل مفتضح و مزخرف است پوهنمل بالاکرزی اظافه کرد که وزارت تحصیلات با همکاری وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی و اداره آترا در قسمت کاهش قیمت انترنت و امکان استفاده بدون مصرف مادی از این سیستم برای محصلان و استادان را فراهم نمایند

فیصل امین سخنگوی وزارت تحصیلات عالی می گوید که با گذشت هر روز به سرعت آمار مبتلایان به ویروس کرونا در حال افزایش است و بخاطری جلوگیری از شیوع هر چی بیشتر این ویروس ما ناگزیر به ایجاد سیستم جدید آموزش و تدریس از راه دور یعنی با استفاده از انترنت و تکنالوژی معلوماتی شدیم به گفته موصوف از سیستم متذکره در هر نوع مبایل هوشمند ، تبلیت و کمپیوتر که مورد استفاده از انترنت را داشته باشد کار گرفته شده و کورس ها به شکل چپتر،  صدا و تصویر در آن ثبت می گردد و همچنان سیستم حاضری کارخانگی و طرح سوال و جواب نیز شامل آنست و آقای امین افزود که این سیستم بر علاوه ای زبان های ملی کشور ؛ دری و پشتو به زبان انگلیسی نیز کاربرد دارد

پوهنوال غلام دستگیر خاورین مشاور وزارت تحصیلات عالی در امور اکادمیک نیز استفاده از سیستم متذکره را در نظام تحصیلات عالی کشور یک گام موثر و یک جهش در جهت نزدیک سازی فاصله زمانی با نظام های تحصیلی خارج کشور تلقی نموده و اظهار امیدواری کرد که با آغاز استفاده از  این سیستم یک صفحه جدید در تحصیلات عالی کشور باز گردد.

 

سهیلا “یوسفی”

 

ساجد سادات

رحیمه میرزایی

کرونا در افغانستان ؛ زنگ مکاتب در خانه ها نواخته خواهد شد؟

دانش آموزان امسال به جای شنیدن زنگ مکتب، زنگ خطر شیوع ویروس کرونا را از گوشه و کنار می شنوند، رسانه های شنیداری ودیداری پر است از اخبار کرونا و توصیه های بهداشتی برای مقابله با آن.

پس از تعطیل یک ماهه ،مکتب ها برای جلوگیری از گسترش ویروس کرونا در افغانستان ،حالا وزارت معارف از آغاز برنامه های آموزشی از طریق رسانه ها و آنلاین خبر میدهد.در حالی که سال تحصیلی در بیشتر نقاط افغانستان در ماه حمل آغاز می شود اما امسال شیوع ویروس کرونا باعث که مکاتب در بهار آغاز نشود و حتی در ولایت های گرمسیر نیز مکاتب تعطیل شوند نظام آموزشی افغانستان در حال حاظر حدود نه میلیون دانش آموز و بیش از دوصد هزار معلم دارد ، اثر شیوع ویروس کرونا بر زندگی روزمره مردم جهان تقریبا مشابه بوده است اما در افغانستان بیشتراز همه جا روند عادی زندگی را مختل کرده است یک ماه شده است که مکاتب بر روی دانش آموزان بسته است ،و هنوز هم مشخص نیست که این وضعیت تا چه زمانی دوام پیدا کند. ادامه شیوع ویروس کرونا و طولانی شدن روند تعطیلی ،مکاتب و آموزش عالی باعث شده که وزارت آموزش عالی و معارف کشورتلاش های شان را برای تهیه سیستم آموزشی قابل دسترس شدت بخشند،در همین حال وزارت معارف در جستجوی راه بدیل برای جلوگیری از تاخیر دروس مکاتب می باشد ،وزارت معارف با نشر خبرنامه یی نگاشته است”مسسوولان ارشد وزارت معارف ،تکنالوژی معلوماتی ،اداره احصاییه مرکزی و مشاوریت ریاست جمهوری در تلاش جستجوی راه های بدیل برای جلوگیری از تاخیر در امور آموزش مکاتب کشور هستند و برای تطبیق طرح بدیل خدمات آموزشی در حال اضطرار روی کار شیوه ای همکاری میان اداره های دخیل در این روند کار کردند،تمامی طرف ها تلاش کردند تا با ارایه خدمات آنلاین ،خدمات آموزشی را سرعت ببخشند در همین حال مقام های مسوول در مورد ساخت اپلیکشن ها و استفاده از امکانات انترنتی بحث و گفتگو کردند.” خبرنامه ی وزارت همچنان افزوده است “در این نشست ،سه کمیته ی تخنیکی مشمول ،کمیته ی تصمیم گیری با اشتراک رهبری اداره های مربوط ،کمیته ی آماده سازی محتوای مواد درسی و کمیته ی تنظیم وسایل و شبکه ها ایجاد و آغاز به کار کردند” وزارت های معارف و تکنالوژی معلوماتی با تمامی نهاد های مرتبط در حالی تلاش دارند تا روند آموزش در مکتب های کشور را به گونه آنلاین فراهم سازند.

تهیه برنامه های تلویزیونی و ایجاد ویب سایت های آموزشی یکی از برنامه های وزارت معارف است ولی با توجه به نبود برق مناسب و عدم موجودیت انترنت ارزان و قابل دسترس این طرح نیز تا اکنون با مشکلات زیادی همراه بوده است.

گلالی نیز می گوید “برای او برنامه های آموزشی از راه دور بخصوص تلویزیون مقدور نیست به گفته او دولت بهتر است کتاب را به ما برساند تا خودمان بخوانیم زیرا به این سهولت ها دسترسی نداریم و اگر هم باشد تا زمانیکه با معلم ارتباط مستقیم نداشته باشیم و سوال نپرسیم چیزی یاد نمی گیریم.”

با توجه به محدودیت های منع تردد و قرنطین شدن شهر کابل دسترسی و پیدا کردن دانش آموزان در شهر سخت است، تدریس از راه دور برای وزارت افغانستان اولین تجربه است نوریه نزهت ،سخنگوی وزارت معارف می گوید در دسترس نبودن انترنت سراسری آنها را وادار کرده که آموزش را از تلویزیون و رادیو شروع کنداو اضافه کرد که برای پیشگیری سکتگی در آموزش دانش آموزان و مدیریت وقت آنها در خانه ،وزارت معارف طرح آموزش آنلاین را اجرا کرده که به سه روش انجام میشود،اول آموزش مضامین علوم ساینسی از طریق تلویزیون ها و به صورت آنلاین انجام میشود،دوم دروس علوم اجتماعی از طریق رادیوها و خود آموز تدریس میشود،روش سوم تجمعات بسیار کوچک با توجه به توصیه های وزارت بهداشت در مناطقی که دسترسی به گزینه های فوق نیست این وزارت خاطر نشان کرده است که زمینه تدریس مضامین علوم اجتماعی یا مضامین خودآموزاز طریق رادیو های مرکزی و محلی دولتی و شماری از رسانه های محلی و خصوصی فراهم میگردد و دانش آموزان دوره های لیسه و متوسطه از طریق مطالعه خودی نیز می تواند به خودآموزی بپردازد.و مضامین علوم ساینسی که نیاز به تدریس حضوری از طریق معلم دارد از طریق تلویزیون ها فراهم میشود.

خانم نزهت تایید کرد که عملی کردن آموزش از راه دور صد در صد در افغانستان ممکن نیست اما همین که چند درصدی هم موفق شویم باعث امیدواریست، با توجه به همه تدابیرگرفته شده به دلیل مناسب نبودن شرایط در افغانستان این روش آموزش دردسر های زیادی را دارد حتی در کابل مردم روزانه کمتر از دوازده ساعت برق دارند که زمان آمدن و رفتن آن نیز مشخص نیست و هماهنگی میان ریاست برق و آموزش و پرورش نیز وجود ندارد ممکن است دانش آموزان در زمان پخش برنامه های درسی اصلا برق نداشته باشند.

دسترسی به کتاب و توزیع آن در زمان مناسب از چالش های دیگر است بارها نرسیدن کتاب درسی در مناطق

دوردست خبرساز شده است با توجه به اینکه دولت این مشکل را تا اکنون حل نکرده ،آموزش دیجیتال نیز سالها زمان خواهد برد مکتب دیجیتال “نون” دوسال قبل با ساختن یک اپ آموزش آنلاین دروس مکاتب را اغاز کرده است دانلود این محتوا و استفاده آن بدون انترنت هم ممکن است بسیاری این اپ به عنوان کمک  درسی استفاده می کنند هدف این مکتب آموزش کاملا آنلاین است که نیازی به حضور در مدارس نباشد،راه اندازان این سیستم به دلیل نبود برق و انترنت بوده است این نهاد تلاس دارد تا مراکزی را ایجاد کنند که دانش با مراجعه به این مراکز بتواند از مواد تهیه شده استفاده کنند ولی شیوع کرونا و منع تجمعات این کار را با شکست مواجه کرده است.

عبدالرحیم جامی ،مسوول این مکتب دیجیتالی می گوید طرح این آموزش را به کابینه افغانستان داده تا وزارت معارف از آن استفاده کند

نوریه نزهت ،سخنگوی وزارت معارف روز چهارشنبه بیست و هفتم حمل ،به روزنامه هشت صبح گفت که طرح بدیل ارایه خدمات آموزشی در حالت اضطرار یا آموزش از راه دور در روز های شنبه یا یکشنبه هفته آینده به اجرا گذاشته میشود و آمادگی های “تام و تمام “برای اجرای آن گرفته شده است ،اما نگرانی دانش آموزان بیشتر در رابطه به منظم نبودن برق می باشد از اینکه هشتاد فیصد برق افغانستان وارداتی می باشد و در همین حال شرکت برشنا با شیوع کرونا با مشکلات مالی دچار گردیده است و از اینکه نمی تواند به صورت کافی تا یک ماه آینده از کشور های دیگر برق را در افغانستان وارد کند امکان ایجاد مشکلات زیادی در برق افغانستان رونما خواهد شد ، و همچنان در ولایت های افغانستان تا اکنون برق درست وجود ندارد .

نوریه نزهت هرچند اذعان کرد که طرح آموزش از راه دور ممکن همه ی دانش آموزان را تحت پوشش قرار ندهد اما تاکید کرد در صورتی که حدود شصد تا هفتاد درصد دانش آموزان تحت پوشش قرار گیرد اجرای این طرح موفقانه خواهد بود.  وزارت معارف گفته است که درس های ارایه شده به صورت حضوری از دانش آموزان در چهارونیم ماه ارزیابی خواهد شد و در صورتی که بحران کرونا دامنه دار شود امتحان در اخیر سال گرفته میشود.

در همین حال ،شماری از مردم کابل می گویند که هرچند در حالت اضطراری این گامی نیک است اما بیشتر مردم در ولایت ها به برق دسترسی ندارند آنان می گویند که اگر این برنانه ها بیشتر از طریق رادیو نشر شود اثرگذاری بیشتری خواهد داشت،از سوی هم صدیق پتمن معین پیشین وزارت معارف می گوید که حالت اضطراری از هر وسیله که برای آموزش شاگردان مکتب ها استفاده شود موثر خواهد بود،آقای پتمن گفت :”حالت پیش آمده یک حالت غیر عادی است یعنی حالتی نیست که هر چیزی به دل ما باشد در حالت اضطراری باید از هر وسیله ممکن استفاده شود روی طرحی فکر شود که برای کوتاه مدت و طویل المدت استفاده شود و یک تجربه باشد که در آینده هم از آن استفاده شود.”وزارت معارف افغانستان از خانواده می خواهد که به فرزندان خود کمک کنند تا زیان های تعطیل مکتب ها کمتر شود در همچون روز ها کوشش کنند تا فرزندان خود را به آموزش بیشتر مشغول نماید .

 

ادامه شیوع کرونا و طولانی شدن روند تعطیلی بنده با مراجعه نمودن به وزارت معارف برای مطالبه اطلاعات بیشتر در رابطه به دروس مکاتب با محدودیت ها و مسدود بودن جاده ها روبرو شدم اما با تعقیب نمودن و مراجعه به سایت های معتبر و گزارش های خبری به نوشتن این مطلب پرداختم .

 

رحیمه “میرزایی”

فوزیه احمدی

چگونکی شیوع ویروس کرونا در افغانستان و پیامد آن بالای مردم

کوید 19 یک گونه‌ی جدید ویروس کرونا است که قبلا در انسان شناخته نشده است، ویروس کشنده کرونا اولین بار در شهر ووهان استان هوبی در چین شناخته شد، این  ویروس کرونای انسان شباهت های نزدیک با ویروس کرونای خفاش و ویروس سارس  دارد.

کوید 19 یا ویروس کرونا از طریق قطره های آلوده که با سرفه یا عطسه پخش میشود و یا تماس با دستها، سطوح یا اشیا آلوده از کسی که ویروس کرونا دارد به دیگران منتقل میشود.

عوارض این ویروس کوشنده کرونا تب، سرفه، آبریزش بینی، تنگی نفس و گلو دردی میباشد برای عدم گسترش یا پیش گیری  ویروس کرونا و یا« کوید 19 » نامی که سازمان بهداشت جهانی برآن گذاشته اند و تا به حال جهان هم موفق به ساختن داروی آن نشده است رعایت نکات بهداشتی، کار گرفتن از ماسک، جلوگیری از دست دادن و روبوسی با یکدیگر،  لمس نکردن دهن، بینی، چشم، استفاده غذاهای حاوی ویتامین سی  و شستن مکرردستها با صابون میباشد. www.Childrens Hospital))

درمیانه دسامبر سال( 2019 م) برای نخستین بار در شهر ووهان چین ویروس کرونا شیوع یافته که احتمالا از یک حیوان آلوده بوده که سپس در همه استان چین شیوع کرده است.

اما به اساس گزارش های منتشر شده، ویروس کرونا در اواخر دسامبر یا اوایل ژانویه پزشکی بنام ( لی ون لیانک ) در بیمارستان مرکزی ووهان موفق به شناسایی این ویروس شده است که مقامات چینی از انتشار این خبر جلوگیری نموده، پلیس چین به دکتور لی ون لیانک هشدار داده که از انتشاری چنین اخباری خوداری کند در غیر آن صورت به جرم تشویش اذهان عمومی بازداشت خواهد شد که این داکتر افشاگر در نهایت به این بیماری مبتلا و جان باخت. که پیامد پنهان کاری چین مبتلا شده بسیاری ازشهروندان چینی به ویروس کرونا و زنگ خطر برای جهانیان شد.

اما این ویروس به سرعت در بیش از بیست کشور دیگر در آسیا، اروپا، آمریکای شمالی و اقیانوسیه گسترش پیدا کرد در همین حال در20 ژانویه 2020، سازمان بهداشت(WHO) با توجه به وضعیت شیوع کرونا جدید وضعیت اضطراری در بهداشت جهانی اعلام کرد  (ویکی پدیا، دانش نامه آزاد)

باور براین است که بیشترین خطر قرار داشتن در معرض کوید 19 یا به زبان عامه ویروس کرونای ووهان در کسانی هستند که در کشور چین یا ایران سفر کرده باشد.

ویروس کرونا امروز تقریبا در سراسر جهان شیوع کرده که بیش از یک و نیم میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا شده و بیش از 10000 هزار نفر جان خود را از دست داده اند که این آمار همواره در حال افزایش است (9 آوریل2020 بی بی سی)

ویروس کرونا یا کوید 19 جهانیان را به آشوب گرفتار ساخته است حتی ابر قدرت های جهان را نیز به بن بست مبهم قرار داده است .

که متاسفانه کشور جنک زده افغانستان که مردم رنجدیده آن همواره در فقر و بیچاره گی زندگی میکند ویروس کرونا شیوع کرده و در امان نمانده است این درحال است که در کشور ایران بعد از چین ویروس کرونا شیوع کرده و جان بیش از چهار هزار نفر را گرفته است

که در پی شیوع ویروس کرونا در ایران  سازمان (ای او ام ) گزارش داده که شماری بی سابقه مهاجرین افغان به دلیل بیکار بودن به افغانستان بر میگردند.(2020 Deutsche Welle  )

بازگشت مهاجران از ایران که ازسوی وزارت امور مهاجرین« سیل آسا » خوانده شده یک چالش بزرگ برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا یا کوید 19 خوانده شده است که گفته شده روزانه 15 هزار نفر از ایران برمیگردید که ممکن است شماری از بازگشت کننده کان بیماری کوید 19 باشند که شناسایی آنها در مرز ممکن نیست.( 16مارس2020 بی بی سی)

در عین حال سازمانی جهانی صحت، اداره هماهنگی کمک های بشری و وزارت صحت عامه افغانستان نیز از احتمال افزایش شمار مبتلایان به این ویروس، بخاطری عبور های مرزی ابراز نگرانی کرده است. ( Deutsche Welle )

7 حوت 1398 در پی ثبت یک رویداد مثبت ویروس کشنده کرونا در ولایت هرات وزارت صحت عامه میگوید که شیوع این ویروس در افغانستان زیر کنترول است که در پی ثبت نخستین رویداد پانزده رویداد مشکوک این ویروس در ولایت های هرات، هلمند، غور و کابل نیز گزارش داده شد اما وزارت صحت عامه چهارشنبه 7 حوت نتیجه آنرا منفی اعلام کرد .

فیروزالدین فیروز وزیر صحت عامه افغانستان گفت تعداد واقعات  رو به افزایش نیست اما باید دقت کنیم که تعداد واقعات افزایش پیدا نکند و از شهروندان میخواهد تا نکات بهداشتی را رعایت کنند، در همین حال حدود 15 میلیون دالر وزارت محترم مالیه برای پیش گیری شیوع ویروس کرونا در احتیار وزارت صحت عامه قرار میدهد که در ضمن 10 میلیون دیگر در صورت ازدیات واقعات، برای کنترول اوضاع بصورت ریزرف در نظر میگیرند.

افغانستان در پی یک رویداد مثبت کرونا در هرات مرز را بر روی رفت آمد مهاجران، با ایران را متوقف کرد اما پس از یک روز روند رفت آمد دوباره عادی شد گفته شده مسولیت دولت برای ارایه خدمات به  اتباعش که در آن سوی مرزمانده بودند دلیل این تصمیم بوده است  که شماری از نماینده گان و اعضای شورای ولایتی هرات از بازگشایی مرز اسلام قلعه ابراز نگرانی کردند و خواهان بسته بودن مرز بین افغانستان و ایران شدند.( رحیمی، طلوع نیوز)

حال سوال اینجاست که وزارت صحت عامه برای پیش گیری ویروس کرونا چی تدابیر و اقدامات داشته است؟

به اساس گزارشهای نشر شده از وزارت صحت عامه افغانستان اقدامات و تدابیر صحت عامه برای پیش گیری ویروس کرونا عبارتند از فعال نمودن کمیته عالی ایمرجنسی در مرکز، دایر نمودن مجلس کلستر صحت به خاطر اپدیت نمودن تمام شرکاری داخلی و خارجی به شمول سفارت آمریکا، دایر نمودن جلسات متعددی با اداره محترم هوانوردی ملکی، فعال ساختن سیستم سرویلانس در میدان های هوایی کشور و  نقاط صفری سرحدات، انکشاف پلان اضطراری پاسخ دهی به ویروس کرونا، شفاخانه امراض ساری با ظرفیت صد بستر در شهر کابل و شفاخانه های ولایتی و حوزوی در ولایات تجهیز و برای پذیرش و تداوی مشکوک آماده گردیده، فعال نمودن تیلفون ها با شماره های مشخص 166 و 120 جهت آگاهی عامه بطور رایگان، ارایه برگه حقایق( Facts Sheet) راجع به ویروس کرونا توسط صحت عامه کشور در یک کنفرانس مطبوعاتی جهت آگاهی مردم، آماده گی جهت برگشت دادن محصلین افغانی و خانوده های شان از شهر ووهان چین به کابل و برگذاری مجلس و اتخاذ تصامیم جهت کاهش شیوع ویروس کرونا میباشد که در پی آن دولت افغانستان در ولایت های بیشتری اقدامان پیش گیرانه علیه ویروس کرونا در پیش گرفته است محدودیت های تازه شامل بستن بازار های غیر ضروری و ممنوعیت رفت و آمد کابل و ولایات (حسینی، بی بی سی)

ولایت هرات شاهد نخستین رویداد مثبت ویروس کرونا بوده و آسیب ترین ولایت از بیماری ویروس کرونا در افغانستان میباشد اما بی اعتنایی و جدی نگرفتن مردم ولایت هرات باعث کسترش شیوع ویروس کرونا در کشور خواهد شدعبدالحکیم تمنا ریس صحت عامه بهداشت ولایت هرات در گفتگون اختصاصی با محمد قاضی زاده، خبرنگار بی بی سی از واکنش مردم در مقابل این بیماری اعلام نارضایتی  کرده و میگوید مردم اصلا جدی نگرفتند. ما مردم عادت داریم تا به چشم نبینیم باور نمیکنیم وقت آن رسیده که قبل از اینکه بیبینیم تعداد زیاد مبتلا شدن و مردند، برای پیشگیری از آن روز اقدام کنیم.

آقای تمنا نیز میگوید بسیاری از کشورهای قوی و پر قدرت در جهان نتوانستند مانع شیوع ویروس کرونا شوند که افغانستان از لحاظ امکانات به پای آن نمی رسید بنابر این افغانها باید آگاه تر و هوشیار تر برای پیشگیری بکوشند

ویروس کرونا یا کوید 19 امروز تقریبا در تمام ولایت های افغانستان شیوع کرده و همچنان چند تن از اثرمبتلا به ویروس کرونا جان باختن هر چند دولت افغانستان برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا اشتراک در هر نوع مراسم و رفتن به اماکن پرازدحام و از گشت گذار ها غیر ضروری منع نموده است و بعد از ازدیات تعداد واقعات بیمار کوید 19 دولت قرنطین عمومی برای یک ماه علام کرد.

اما سوال اینجاست که مردم افغانستن چرا ویروس کشنده کرونا را جدی نمیگیرند ؟

از جمله چالشها  که مردم ویروس کرونا را جدی نمیگیرند باورهای اعتقادی مردم که کرونا در افغانستان هیچ تاثیر نخواهد داشت. و قیمت و کمبود مواد بهداشتی در افغانستان،اما مهمترین چالش بزرگ در افغانستان که مردم نمیتوانند قرنطینه را رعایت کنند فقر است که نزدیک به 60 درصد مردم افغانستان زیر خط فقر زندگی میکند و میگویند اگر یک روز در خانه بمانند و کار نکنند گرسنگی بیشتر بیشتر از کرونا آنان و خانواده شان را میکشد.

باورها بر این است اگر شیوع کرونا همینگونه ادامه یابد فاجعه بدتری از ایران و ایتالیا در انتظار افغانستان شکننده قرار خواهد داشت. (   rfi،2020)

پیامد ویروس کرونا که ابر قدرت های جهان را لرزانده است اما افغانستان از جمله کشور های فقیر و جنگ زده بوده که تنش ها و مشکلات همزمان با شیوع کرونا در افغانستان ادامه دارد، تبعات شیوع کرونا برای افغانستان در دو شکل رونمایی خواهد شد.

چالش نخست ناشی از تهیه امکانات صحی و همزمان با آن اجرای اقدمات پیش گیرانه در برابر شیوع کرونا است، دوم حمایت آمریکا کشوری که تا به حال بالاترین تعداد مبتلا به این ویروس را دارد – به افغانستان به عنوان بزرگترین شریک این کشور است که با اوج شیوع ویروس کرونا آینده اش چندان روشن نیست.

باید گفت که رسیدگی به هر دو چالش به تصامیم فوری در رهبری دولت نیازمند است که اکنون اختلافات میان اشرف غنی و عبدالله عبدالله، دو نامزدی که هر دوخود را برنده انتخابات اخیر ریاست جمهوری اعلام کرده اند خود چالش دیگریست ( رفع، بی بی سی)

شیوع ویروس کرونا در افغانستان؛ مردها نیز غریبانه دفن میشود اگر اوضاع همین گونه ادامه پیدا کند بیشرین مردم افغانستان نان یک چاشت خود را نخواهد داشت (حسینی، بی بی سی) این در حال است که تعداد قربانیان ویروس کرونا روز به روز رو به افزایش است و قرنطینه عمومی در کشور اعلام شده است.

اکنون در افغانستان  تعدا مبتلایان به 665 نفر رسیده، و تعداد جان باخته گان به 23 نفر، که وزارت صحت عامه میگویند اگر شهروندان ماندن به خانه را رعایت نکنند تعداد مبتلایان در هفته های بعد رو به افزایش خواهد. ( طلوع نیوز)

اما دیده شوید که این ویروس تا چی زمانی شیوع خواهد کرد و مردم افغانستان تا چی وقت این شوکه را تحمل خواهد کرد.

فوزیه « احمدی »،

26/1/1399

 

 

صنم وزیری

فیروزالدین : د کرونا د درملنې تر ټولو غوره لار د پیازو او مايعاتو څخه ګټه اخیستنه ده

۱۳۹۹/۲/۳۱

تلوسه راډیو صنم وزیرۍ – کابل

د عامې روغتیا وزیر فیروزالدین فیروز چې کرونا يې درلود، له دې ناروغۍ څخه د جوړېدو وروسته له یوې رسنۍ سره په مرکه کې راښکاره شو، نوموړي د خپل حال په هکله وویل، چې اوس ښه یم، خو یواځې د اورېدو په حس کې لږ ستونزه راته پیدا شوی ده، چې د وخت په تېرېدو سره به له منځه لاړه شي.

نوموړي وویل، چې دندې ته د تلو لپاره ترټولو مخکې به لومړیتوب د ټیسټونو په ثبتولو کې چټکتیا راولو. له دې سره سره د کرونا لپاره د واکسین خیر هم ورکړل شوی دی، چې شونې ده، لومړی فاز يې د سیپټمبر په مییاشت کې بازار ته وړاندې شي .

نور حال د صنم وزیرۍ په راپور کې د عامې روغتیا وزیر فیروزالدین فیروز پر رسنیو راښکاریږي، او وايې چې له کرونا څخه جوړ شوی یم دا چې سه ډول فیروز پر کرونا اخته شو؟ نوموړی داسې وايې: چې ولایتونو ته سفرونه له ناروغانو سره لېدنه او همدارنګه کارې چاپیریال د دې لامل شو، چې زما د کرونا ټېسټ مثبت راوخیژي.

نوموړی وايې، چې مخکې له دې چې زه پوی شم، چې کرونا لرم، کرونا ویروس ته ورته نښې او علامې مې درلودې، تبه، سردردي، ټوخۍ او د مفصلو درد مې درلود وروسته مې ځان معاینه کړ، چې بدبختانه د ټسټ نتیجه مې مثبته وه.

هغه د دې ناروغۍ سره د مبارزې لارې چارې هم وښودې، چې تر ټولو ساده او غوره درملنه يې د پیازو او وچې ډوډی خوړل او ورسره د چایو څښل ول، او همدارنګه ځان ته ډاډ ورکول او د بدن د مقاومت ساتل لوړه روحیه د دې لامل شوه، چې کرونا ته ماتې ورکړم. نوموړي وویل، چې کله مې د نمونې پایله مثبته راوخته، نو وارخطا شوم، خو وروسته بیا څلور ورځې دندې ته نه لاړم، او درد مې ورځ تر بلې ډېرېده د یاد ویروس منفې اغیزه، د خوند په حس کې راباندې وکړه، او همدارنګه بله اغیزه يې د اورېدو په حس باندې چې ممکنه وروسته به دا ستونزه هم لرې شي .او زیاته يې کړه، چې دا ویروس د سږو په حجرو باندې حمله کوي، چې وروسته بیا د وینې فشار ورسره لوړیږي د هغه په خبره چې وايې، هیڅ ډول بله ناروغي نه لرم، چې دا او د خلکو دعا وه چې ترې جوړ شوم.

هغه ۵۲ کاله عمر لري او دا يې هم وویل، چې دندې ته د تلو لپاره لومړی کار به مې داوي، چې د ټیسټونو په ازمایښت کې به چټکتیا راشي .ورته وخت کې د نړۍ لوی او پرمختللي هېوادونه انګلستان، المان، چین، اسټرالیا او امریکا هڅې روانې کړي، تر څو وکولای شي، د دې ویروس لپاره واکسین جوړ کړي چې له دې ډلې څخه انګلستان،امریکا او چین مخکښ دي او په انګلستان کې د دې واکسین لومړی فاز به د سیپټمبر په میاشت کې بازار ته وړاندې شي. دا په داسې حال کې ده، چې په نړۍ کې پر کرونا اخته کسانو شمیر ۵ میلیونو ته رسېدلی، ۲ میلیونه ترې مړه شوي، او ۳۲۰ زره ترې بېرته روغ شوي دي تر اوسه یاد ویروس ته واکسین ندی، جوړ شوی خو ۷۰ کمپنۍ پرې کار پېل کړی، تر څو واکسین جوړ کړي.

شبنم وزیری

رهایی ۵ تن از زندانیان طالب چقدر ما را به مذاکرات میان افغانان نزدیک خواهند کرد؟

حکومت میگوید که از میان ۱۵ تن زندانیان طالب ۵ تن آنان رها نخواهد شد. حمدالله محب، مشاور امنیت ملی رئیس جمهور می گوید، که این ۵ تن از کسانی هستند که در حملات بزرگ دست داشتن و حکومت حق رهایی آنها را ندارد.

طالبان تا کنون ۶۰ تن از زندانیان دولتی را آزاد کرده است، که از میان آنان ۱۹ تن از نیروهای دولتی، ۱۰ تن در قندهار، ۹ تن در در لغمان که در بند طالبان بودند آزاد شدند، سه تن دیگر از مامورین زراعت و باقیمانده غیرنظامیان هستند که از سوی طالبان آزاد شدند .این در حالیست که ۳۶۱ زندانی طالب بر اساس فرمان رئیس جمهور از زندان رها شدند، و ۱۰۰ تن دیگر نیز از زندان جلال آباد آزاد خواهند شد .اما طالبان میگویند، انعده از زندانیان طالب که از سوی حکومت رها شده است مطابق خواست آنان نبوده است و کسانی که رها شده است افراد نامعلومی هستند. دواخان‌مینه پال، معاون سخنگوی رئیس جمهور این ادعا ها را رد میکند و میگوید، انعده از زندانیان که از سوی حکومت آزاد شده است، تیم تخنیکی انان آنها را تایید کرده است. از سوی دیگر ولی الله شاهین، آگاه مسائل سیاسی بر این باور است و میگوید، که حکومت از این مسئله به شکل یک مسئله ابزاری استفاده میکند و میخواهد این ۵ تن زندانی طالب را اشخاص مهم جلوه داده و قسمی وانمود میسازد که طالبان میخواهند قومندان های جنگی خود را آزاد میسازد تا دوباره صفوف جنگ را تنظیم کند.  وی می افزاید، که خواست رهایی ۱۵ تن زندانی طالب از سوی طالبان در مرحله ی ابتدایی این بوده که در شناسایی ۵۰۰۰ زندانی دیگر کمک تخنیکی کند، و حکومت به دنبال درازا کشیدن روند صلح است. اما حالا چیزی که چالش برانگیز شده است این است، که حکومتو نمیخواهد ۵ تن زندانی طالب را آزاد سازد. این افراد در حمله های همچون حمله بر هوتل انترکانتیننتل، حمله هوا شناسی و حمله بر بیمارستان امنیت ملی و دیگر حمله ها دست داشته است ، چنانچه گفته میشود از میان ۱۵ تن ۱۰ تن آنان رها خواهند شد، اما ۵ تن دیگر آزاد نخواهد شد.

شبنم‌وزیری

مسعود نوابی

حمیده صدیقی

صدف خرم

سید محمد حسین

نام: سید محمد حسین از خبرگزاری دید

موضوع گزارش: آمار مبتلایان به ویروس کرونا درافغانستان رو به افزایش است

دست‌رسی به اطلاعات: این خبرنگار بر اساس آموزشی که در مورد حق دست‌رسی به اطلاعات در نی داشته به این باور است که حالا می‌تواند به بسیار سادگی تقاضای اطلاعات کند. او در مورد تهیه این گزارش می‌گوید:

برای تهیه گزارش یک هفته با سخنگوی وزارت صحت عامه تماس گرفتم شمارههای تماس شخصی شان خاموش بوده یا جواب نداند. همچنان در این مورد نظر مقامات کمیته مبارزه به ویروس کرونا را در وزارت صحت عامه طی فورم تقاضای اطلاعات شدم ولی به دلیل مشکلات قرنطینه و نبود اجازه ورود به وزارت از قبول فورم تقاضای اطلاعات معذرت خواستند.

 

آمار مبتلایان به ویروس کرونا درافغانستان رو به افزایش است

آمار مبتلایان به ویروس کرونا(کووید19) در کشور هر روز رو به افزایش است و مردم توصیه‎‌های بهداشتی وزارت صحت عامه و سازمان جهانی بهداشت را به طور کامل رعایت نمی‌کنند، حکومت در یک تنگنایی سیاسی قرار دارد و چند شهر را به تازگی قرنطینه کرده است، قرنطینه شهرهای بزرگ به ضرر شماری از خانواده‌های هست که باید روزانه برای پیدا کردن لقمه نانی بیرون از خانه بروند و کار کنند و برای خانواده خود نانی برای خوردن پیدا کنند.

به گزارش خبر گزاری دید، با افزایش آمار مبتلایان به ویروس کرونا شهر کابل قرنطینه شد و محدودیت گشت و گذار به طور عموم وضع شده است، در این رابطه نظربعضی از شهروندان را خواستیم باخود داشته باشیم که در این مورد  میرعابد یکی از شهروندان کابل چنین گفت: دولت وقتی شهر را قرنطینه می‌کند باید به فکر خانواده‌های فقیر و کسانی که نانی برای خوردن ندارند هم بکند، درست است که ما باید قرنطین باشیم تا از مبتلا شدن به این مرض در آمان باشیم ولی اگر نانی برای خوردن نداشته باشیم هم از گرسنه گی خواهیم مرد.

وی تاکید کرد که همه باید مسائل بهداشتی که سازمان جهانی صحت و وزارت صحت عامه کشور به ما توصیه می‌کند را به طور کامل رعایت کنیم تا خود و خانواده خود را از این مرض مسئون نگهداریم. وی در آخر از دولت خواست تا به خاوانواده‌های که به کمک نیاز دارند کمک های بشر دوستانه انجام شود.

حبیب  که یکی از شهروندان کابل است، نگران از وضعیت پیش آمده هست و می‌گوید آماری که وزارت صحت عامه اراعه می‌کند به نظر درست نیست و اگر آماردقیق را ارایه کنند می‌شود جلو این ویروس را گرفت. وی گفت، بیشتر از این نگرانی دارم که مردم مسائل بهداشتی را رعایت نمی‌کنند و باید همه‌گی از ایتالیا و اسپانیا تجربه بگیریم. وی از دولت خواست تا توجه جدی بر روی مردمی که مسائل بهداشتی را رعایت نمی‌کنند داشته باشد تا کشور ما با مشکلاتی که دارد به سویی یک تباهی دیگر نرود.

همچنان محمد از شهروندان کابل گفت، فعلاً قسمی که همه می‌دانند یک مرحله بسیار تراژیدی و غمناک می‌باشد بخاطر این‌که ویروس کرونا همه جا پخش شده و بسیار احتیاط ضرورت دارد بخاطر این‌که یک ویروسی است که نه خورد می‌شناسد و کلان و نه پیر و نه جوان همه گی باید رعایت کنیم. به گفته محمد باشنده کابل، دانشگاه کابل درس‌ها را آنلاین ساخته است ولی بسیاری از ما نه انترنت درستی برای گرفتن درس آنلاین دارد و نه پولی برای خرید انترنت و نه برقی درست داریم، پس باید دولت در این رابطه هم فکری جدی بکند. وی گفت که، این بسیار یک مرض جدی است و ما باید مسائل بهداشتی را رعایت کنیم چرا که این مرض به زودی منتشر شود.

 

حسین جعفری هم از باشنده‌گان کابل گفت که، شرایط ذیق شده، دوکان‌ها بسته شده است، حتی ما وقتی برای خرید نان هم که بیرون میرویم به راحتی نمی‌توانیم از آن استفاده بکنیم یعنی این مرض کل عرصه‌های زندگی ما را زیر پوشش قرار داده و خیلی نگران هستیم. به گفته وی، مردم اگر مسائل بهداشتی را رعایت نکنند این ویروس به خوبی انتشار پیدا می‌کند و این رابطه مستقیم دارد با این‌که رعایت نکنی منتشر می‌شود و اگر مار رعایت نکنیم جان خود و هموطنان خود را به خطر مرگ مواجه می‌سازیم. خواست ما از دولت این است که قویداتی که وضع کردند را جدی بگیرند، نگران این هستم که مردم رعایت نکنند و تا یک هفته دیگر به حالت قبلی برگردیم.

به گزارش وزارت صحت عامه آمار مبتلایان و تعداد تلفات ویروس کرونا در کشور هر روز رو به افزایش است وزرات صحت عامه کشور تا امروز آمار مبتلایان به ویروس کرونا را به 426 نفر اعلام کرده بود. طی تماسی که به وزارت صحت عامه به دفتر سخنگوی داشته ایم نظر سخنگوی پیرامون وضعیت جاری جویا شدیم وی در توصیه های صحی را که از طریق رسانه ها نشر می شود تاکید کرد تا شهروندان ان را جدی بگیرند در ادامه خواستارآمار مصاب ویروس کرونا  شدیم که  این آسخنگوی وزارت صحت عامه تائید کرد که به تعداد 426 نفر مصاب به این ویروس شده اند و آمار را  فوت شدگان بر اثر ابتلا به این ویروس تا کنون به 14 نفر رسیده است و تا کنون 17 تن مبتلا به ویروس کرونا در کشور بهبود یافته است.

عبیدالله حیدرزی

حمیده وزیری

محمد صدیق نیکزاد

ویروس کرونا (بیماری کوید 19)

ویروسی که برای اولین بار در دسامبر/قوس، سال 2019/1398 در شهر ووهان استانهوبئی، کشور چین شناسایی شد و درماه مارچ / حوت، سازمان جهانی صحت شیوع این ویروس را دنیاگیر اعلام کرد .

این بیماری رفته رفته به تمام کشور ها چون جمهوری اسلامی ایران، پاکستان و در نهایت در افغانستان رسید که در 5 ام ماه حوت سال 1398 وزارت صحت افغانستان، رسما اعلام کرد که نخستین واقعه مثبت ویروس کرونا در افغانستان ثبت شده است.

این واقعه در شهر هرات ثبت شد و وضعیت در این شهر به حالت اضطراری در آمد که با گذشت روز ها شیوع این بیماری اکثریت ولایت های کشور را تحت تاثیر قرار داد .

طبق آمار وزارت صحت عامه، افغانستان با 607 مورد ابتلا به این ویروس ، 38 بهبود یافته و 19 فوتی را دارد ومدتی است که ولایت های متاثر از این بیماری تحت قرنطین به سر میبرند از جمله هرات، بلخ و کابل.

به گفته فیروز الدین فیروز وزیر صحت عامه کشور، وجود این ویروس الی 9 ماه آینده در افغانستان خواهد بود و دولت افغانستان برای مقابله با این بیماری حدود 25 میلیون دالار را اختصاص داده که دولت بر بنیاد ماده پنجاهم قانون اساسی افغانستان که به صراحت حق دسترسی به اطلاعات را برای تمام اتباع کشور محفوظ دانسته ازینرو باید راه های به مصرف رسیدن و چگونه گی به مصرف رسیدن این پول در مقابله با بیماری کوید 19 را با تمام رسانه ها و شهروندان کشور همچون دیگر مسایل از قبیل کانفرانس های طبی در رسانه ها جهت ارایه معلومات در باره این بیماری، بشکل دقیق تر همگانی بسازند که تا حال هیچ نوع معلومات  دقیق تر از راه های مصرف این پول جهت مبارزه علیه کوید 19 در اختیار رسانه ها و شهروندان کشور قرار نگرفته است.

محمد صدیق نیکزاد – رادیو راه ابریشم