دنی ددفتر سروی ښیی چی دافغانستان رسنی او خبریالان په ډیر سختی سره د سانسور سره مخ دی کومه دنظر څرګندونی چی د نی دفتر تر سره کړی وی دهیواد د۲۵ ولایتونو څخه ۳۳۵ تنه خبریالانو څخه دمطرح شوو پوښتنو ته داسی ځواب ویلی واو ددی نظر ورکونکو د بیان دآزادی وضعیت دسانسور له کبله ډیر خراب ښودلی دی .

دکوم خبریالانو څخه چی پدی سروی کی ګډون کړی و ۷۲ په سلو کی ویلی دی چی په افغانستان کی سانسور وجود لری ،او ۱۴ په سلو کی ویلی چی ځینی وختونه سانسور شتون درلوده چی ۱۳ په سلوکی داخبریالان وایی په افغانستان کی سانسور شتون نه لری .

 

د قندهار، هلمند، خوست، هرات، فراه، غور، بادغیس، لوگر، غزنی، لغمان، زابل، سمنگان او قندوزولایتونو کی ټولو خبریالانو ویلی دی چی پدی ولایتونو کی سانسور شته ،

دبدخشان، فاریاب، ننگرهار، کاپیسا او پروان ډیری ځواب ویونکو ویلی دی چی سانسور پدی ولایاتو کی شته خویوی لږ فیصدی ویلی دی چی ځینی وختونه سانسور شته .

بامیان، بلخ او بغلان د هغه ولایتونو څخه دی چی هلته خبریالانو ویلی دی چی سانسور وجود نلری.

د بغلان په ولایت کی ټولو خبریالانو ویلی دی چی سانسور وجود نه لری ، په بلخ ولایت نیمایی ځواب وروکونکو ویلی دی سانسور وجود نه لری.خو په بامیانو کی یوازی ۲۰ په سلو کی ویلی دی چی سانسور وجود نه لری .بله پوښتنه پدی نظر ورکولو کی داوه چی د څه ډول سانسور سره مخ دی ؟ددولت له خوا، د ویره اچونکو له خوا یا دسیمیز زورلرونکو له خوا؟

۴۸ په سلو کی ځواب ورکونکو ویلی دی چی ددولت له خوا پر رسنیو او خبریالانو باندی تر سره کیږی ، پداسی حال کی چی ۴۶ په سلو کی بیا وایی چی د سیمیزو زورواکانو له خوا ، ترسره کیږی . خپل څان سانسورول ۴۰ په سلو کی د ځواب وینکو په دریم ردیف کی او سانسور د طالبانو او نورو ویره اچونکو له خوا ۲۵ په سلو کی په څلورم پړاو کی قرار لری .

ددی پوښتنی په اړوند چی څه ډول اخبار او معلومات ددولت له خوا سانسورکیږی ؟ زیاتره ځواب ورکونکی وایی

نظامی او امنیتی خبرونه ددولت له خوا سانسوریږی ، سیاسی اخبار، عدلی او قضایی اخبار او اقتصادی اخبار په وروستی خبرونو کی قرار لری چی خبریالان ددولت له خوا سانسوریږی.

د زور واکانو له خوا سانسور ، زیاتره خبریالانو ویلی دی چی د زور واکانو دغیر قانونی کړنو په اړوند اخبار او اطلاعات د سمیزو چارواکو له لوری سانسور کیږی . د ښځو پر وړاندی تاوتریخوالی ، د مخدره توکو قاچاق او ترافیک او امنیتی اخبار په وروستی پړاو کی قرار لری .

هغه خبریالان چی د خپل سانسوری سره مخ دی ، زیاتره خبریالانو ویلی دی چی د دبشری حقونو جنایتونه نشی کولای چی خپور کړی وروسته پوځی او جنګی اخبار مجبوره دی چی سانسور کړی .

نور خبرونه : د مخدره توکو قاچاق او ویره اچونکی بریدونو په وروستی پړاو کی قرار لری چی یو شمیر ځواب ویونکی خبریالان وایی چی نه شی کولای د هغه په خپراوی باندی اقدام وکړی .

او کوم خبریالان چی دطالبانو له خوا سانسوریږی ، چی دطالبانو د مرګ ژوبلی دشمیری په هکله چی دولت یی اعلانوی مخنیوی کوی .ددولت کامیابی دطالبانو پر وړاندی ، دذوقی مطالبو او تفریحی پروګرامونو په اړه اوهمدارنګه د سوداګریزو اعلانونو خپرول هغه وروستی مطالب دی چی دطالبانو له خوا سانسوریږی.